English Nederlands

logo textielcommissie

home
symposia 
publicaties
donateur worden
contact
bestuur
mode- en kostuumcollecties
links
colofon

decorative image

Nederlandse mode- en kostuumcollecties

Verschillende Nederlandse musea zijn in het bezit van (historische) mode- en kostuumcollecties. Regelmatig organiseren de afzonderlijke musea modetentoonstellingen, waarin onderdelen uit deze collecties worden getoond. Zowel historische kostuums als hedendaagse mode komen aan bod. De verschillende musea leggen elk een eigen accent op hun deelcollecties. Hieronder staat een alfabetisch overzicht van musea met mode- en kostuumcollecties, hun speerpunten en meest actuele tentoonstellingen of publicaties.

Amsterdams Historisch Museum
Het Amsterdams Historisch Museum bezit een grote en veelzijdige verzameling historische en hedendaagse kostuums. Meer dan de helft hiervan is door particulieren aan het museum geschonken. Basis van de collectie vormen twee omvangrijke schenkingen. Ten eerste het legaat van Sophia Augusta Lopez Suasso-de Bruijn: in 1890 laat zij haar kunst- en kledingverzameling aan de stad Amsterdam na. De tweede schenking is afkomstig van de voormalige Amsterdamse Vak- en Huishoudschool Prinses Irene. De schenking van meer dan 200 kledingstukken, hoeden en accessoires bevat in hoofdzaak dameskleding uit de periode van 1760 tot 1920. Het huidige verzamelbeleid richt zich op kleding en accessoires die verbonden zijn met Amsterdam: ontworpen/ gemaakt door een Amsterdamse ontwerper, gekocht in een Amsterdamse zaak of gedragen door een Amsterdammer. Het biografische aspect staat centraal. Het museum verzamelt zowel couture als straatkleding. Regelmatig worden er mode- en kostuumtentoonstellingen georganiseerd.
Sinds 1999 is Annemarie den Dekker conservator kunstnijverheid & kostuum/mode bij het Amsterdams Historisch Museum.

Nu te zien:

Max Heymans: vader van de Nederlandse couture (zaal 23)

Verwacht:
7 november 2009 - The Sixties now: de minirok (fototentoonstelling meisjesbinnenplaats)
najaar 2010 - Adam. Man, mode & identiteit

Centraal Museum
De mode- en kostuumcollectie van het Centraal Museum behoort tot een van de oudste openbare verzamelingen op haar gebied en omvat inmiddels ruim 8500 objecten. De collectie is zeer gevariëerd: van de 18de eeuw tot nu, van dames-, heren- en kinderkleding tot accessoires. In 1917 gaf jonkvrouwe Dr. C.H. de Jonge gestalte aan de verzameling. Vanaf de jaren ’90 richt het collectiebeleid van het Centraal Museum zich op actualiteit in de mode. De nadruk lag op presentatie en verzamelen van Nederlandse ontwerpers. Inmiddels zijn daar internationale namen aan toegevoegd, zoals Maison Martin Margiela en Hussein Chalayan. Nog steeds is het bijeenbrengen van hedendaagse mode een van de belangrijkste speerpunten. Met enige regelmaat organiseert het museum grote modetentoonstellingen om bezoekers kennis en inzicht te laten verwerven en hen te prikkelen op het gebied van modevormgeving.
Sinds 2009 is Ninke Bloemberg projectconservator mode en kostuum.

 

Nu te zien:
September 2009 - Utrechts Manifest (design, architectuur en mode)

Verwacht:

Februari 2010 - Alexander van Slobbe, elegantie in eenvoud

Fries Museum Leeuwarden
Het Fries Museum is hét museum voor kunst, cultuur en geschiedenis van Friesland en heeft een collectie kleding en accessoires van circa 14.000 objecten. De exotisch ogende dracht van Hindeloopen werd al in 1850 verzameld. Echtgenotes van welvarende Hindelooper scheepskapiteins kochten in Amsterdam ‘sitsen en bontjes’, veelkleurige gebloemde en geruite stoffen, door de VOC aangevoerd uit India. Die toen hypermoderne stoffen verwerkten ze in hun traditionele kleding. De vrouwen in de rest van Friesland gaven een eigen ‘touch’ aan modekleding door er een gouden of zilveren oorijzer met een kanten muts, een halsdoek en sierschort bij te dragen. Oorijzer en mutsen pasten zich van de zestiende tot in de twintigste eeuw op een eigen manier bij de mode aan. Na de Tweede Wereldoorlog is er een nieuw ‘Fries kostuum’ in de stijl van Dior’s New Look bedacht, dat  nog steeds gedragen wordt door een van de Friese dansgroepen. De huidige kleedstijl in Friesland is vooral praktisch van aard, maar vrijwel alle stijlen worden gedragen, van H&M tot People of the Labyrint. Typisch Fries is dat niet, daarom wordt alleen hedendaagse mode aan de collectie toegevoegd, die iets te maken heeft met de historische kleding. Kern is kleding van beschilderd katoen (sits) en de gedrukte variant, waarvan Oilily een hedendaags voorbeeld is.
Sinds 1980 is Gieneke Arnolli conservator (parttime) van de collectie Mode en textiel.

Nu te zien:
De Hollandse kant van Friesland, over de verwevenheid van Friesland en Holland via kant.
Verwacht:
2012 - Hindeloopen en sits (werktitel)

Gemeentemuseum Den Haag
Het Gemeentemuseum Den Haag beheert de collectie van het voormalig Nederlands Kostuummuseum. De basis van de collectie werd gevormd door de oorspronkelijke kostuumcollectie van het Haags Gemeentemuseum, die werd aangevuld met schenkingen die bijeen waren gebracht door de ‘Stichting Vrienden van het Nederlands Costuummuseum’ (1950-1968). Daarnaast vormt een zeer belangrijke aanwinst de verwerving in 1951 van de collectie van de acteur / verzamelaar Cruys Voorbergh. Met meer dan 45.000 kostuums en accessoires en ongeveer 15.000 modeprenten en –tekeningen behoort deze collectie tot een van de grootste en belangrijkste modecollecties ter wereld. Het verzamelbeleid van de kostuumcollectie heeft zich vanaf het begin gericht op kleding en accessoires die in Nederland zijn gedragen en op kostuums die toonaangevend zijn voor de mode in Nederland en in internationaal opzicht. De collectie omvat naast mode tevens aan mode gerelateerde voorbeelden van streekdracht, zoals kostuums uit Marken, de Zaanstreek of Scheveningen. In de Wonderkamers van het museum zijn het hele jaar door ongeveer 20 kostuums en 70 accessoires te zien uit verschillende periodes. Daarnaast wordt een keer per jaar een grote modetentoonstelling georganiseerd.

Sinds 2003 is Madelief Hohé conservator mode en kostuum bij het Gemeentemuseum.

 

Nu te zien:
Voici Paris
Verwacht:
 

Historisch Museum Rotterdam
De collectie van het Historisch Museum Rotterdam is ontstaan uit de 19de-eeuwse stedelijke antiquiteitenverzameling van de stad Rotterdam, waaronder 15 herenkledingstukken uit de 18de eeuw. Deze vormden de basis voor de mode- en kostuumcollectie. In de loop van de 20ste eeuw is de collectie uitgegroeid met kleding van welgestelde Rotterdammers, aangevuld met aankopen van tweedehandse daagse kleding op de dinsdagse markt in Rotterdam.
In de periode 2009-2012 ligt het accent op uitbreiding van de collectie van het hedendaagse Rotterdam. Twee accenten zijn daarin duidelijk herkenbaar: jongeren en bewoners van Rotterdamse wijken. Het museum organiseert regelmatig mode- en kostuumtentoonstellingen. Sinds een aantal jaar kent het museum een nieuwe methode van verzamelen, deze wordt omschreven als 'participerend verzamelen'. In de publicatie Roffa 5314 die in de loop van 2009 zal verschijnen wordt deze methode toegelicht.
Sinds 1992 is Sjouk Hoitsma conservator van de mode-, kostuum- en textielcollectie.
 

Nu te zien:

2009 - Roffa 5314, Jongerencultuur uit Rotterdam Zuid
2010 - Cargelli, Rotterdamse modeontwerper

Verwacht: 
 
 

Openlucht Museum Arnhem
Informatie volgt

Paleis 't Loo Apeldoorn
De afdeling kostuums en textiel van Paleis Het Loo Nationaal Museum te Apeldoorn omvat, op enkele losstaande stukken en deelcollecties als damast, vaandels en herinneringstextiel na, drie uitgebreide kostuumcollecties: de koninklijke kleding, de ambtskostuums en de hoflivreien. De collectie koninklijke kleding bestaat voor het grootste gedeelte uit permanente bruiklenen van de Stichting Historische Verzamelingen van het Huis Oranje-Nassau te Den Haag en van de Koninklijke Verzamelingen te Den Haag. Ook van de Geschiedkundige Vereniging Oranje-Nassau zijn een aantal objecten in bruikleen en verder wordt de collectie aangevuld met schenkingen en aankopen. Het oudste stuk in de collectie koninklijk kleding is een Japonsche rok uit het bezit van stadhouder Willem V, te dateren tussen 1730 en 1760. Een meer recent kledingstuk is bijvoorbeeld een avondjurk, gedragen door prinses Juliana in 1990. Het accent binnen de koninklijke kleding ligt vooral op de 19e en 20e eeuw.
Sinds 2003 is mw. drs. T. Rosa de Carvalho conservator kostuums en textiel.
 

Nu te zien:
Dubbelexpositie over het leven van koningin Juliana (t/m 30 augustus 2009)

Verwacht: 
Ontvouwen Schoonheid. Koninklijke waaiers op Paleis Het Loo (17 oktober 2009 t/m 17 januari 2010)

Rijksmuseum Amsterdam
De verzameling kostuums en accessoires in het Rijksmuseum is de oudste in Nederland en kent haar oorsprong in het Nederlandsch Museum voor Geschiedenis en Kunst dat tot 1883 in Den Haag was gevestigd. Er werd een actief aankoopbeleid gevoerd waarbij de nadruk lag op de 17e en 18e eeuw, maar ook de actualiteit werd niet geschuwd. In 1883 werd het Nederlandsch Museum ondergebracht in het nieuwe gebouw (Rijksmuseum) in Amsterdam en samengevoegd met delen van het Koninklijk Kabinet van Zeldzaamheden. In de collectie bevond zich naast een aantal Koninklijke kledingstukken en accessoires, ook textiel en een verzameling kant. De collectie werd al snel aangevuld met veelal kostuumschenkingen uit de 17e t/m 19e eeuw. Daarnaast is er altijd een actief aankoopbeleid gevoerd. Vandaag de dag telt de verzameling kostuums en accessoires zo’n 10.000 voorwerpen.
Sinds 1980 is Bianca du Mortier conservator Kostuum bij het Rijksmuseum. 
 

Nu te zien:
Webtentoonstelling ‘Accessorize!’, www.rijksmuseum.nl/accessorize

Verwacht: 
Boek ‘Accessorize!, 250 Objects of Fashion & Desire


Wereldmuseum Rotterdam
Informatie volgt