Natuurlijk Kleuren

Najaarssymposium 9 november 2017, Rijksdienst Cultureel Erfgoed te Amersfoort

In een volledig uitverkochte zaal introduceerde Kim van Savooyen, kleurdeskundige, de aanwezigen in de veelzijdige wereld van kleur, de emoties, appreciaties en afstoting, contrasten en schakeringen. De uitstekende dagvoorzitter Agnes Brokerhof had toen tijd om het publiek tot proefpersonen te maken voor haar onderzoek naar acceptatie van verkleuren.

Maarten van Bommel, hoogleraar aan de UvA, complementeerde de eerste lezing met de uiteenzetting van het onderzoek naar de parameters in historische verfrecepten. Cochenille speelde een centrale rol in de boeiende voordracht van Ana Serrano, onderzoeker UvA, over kleuren uit de Nieuwe Wereld, in het bijzonder de assimilatie van Amerikaanse kleurstoffen in 16e en 17e eeuwse Europese textielcentra. Casper de Groot, taalkundige, verdedigde de stelling dat er een direct verband bestaat tussen het verven van textiel en de komst van kleurnamen in taal. Na rood, geel en groen gaf Art Ness Proaño Gaibor, onderzoeker RCE, een wervelend betoog over paars en de redding van de korstmossen met de uitvinding van de eerste synthetische kleurstof mauveïne.

Na een welverdiende lunch keerden de deelnemers terug in de zaal voor het rijke middagprogramma. Linda Hanssen, expert etnografisch textiel, nam het gezelschap mee naar de adembenemende Japanse eilanden groep Okinawa beroemd om het gebruik van boomschorsen in weef en verftechniek. Chrystel Brandenburgh, textiele archeologe Leiden, gaf een prachtige illustratie van kleur in de vroege Middeleeuwen, een bijzonder afgewerkt naadje van een mutsje uit Dokkum. Beeldend kunstenaar Nan Groot Antink gaf haar bijzonder inspirerend relaas over de verzameling kleurstoffen die ze in ruim 25 jaar heeft opgebouwd en de toepassingen daarvan. De vraag of en hoe uitlopende rode kleurstof in textiel rond 1900 teruggedrongen kan worden, werd door textielrestaurator Marijke de Bruijne met verve aan de orde gesteld. Tenslotte spraken Ista Boszhard & Laura Luchtman, TextileLab Amsterdam, over het verven met bacteriën en het effect dat geluid, c.q. trillingen op de productie van kleur door de bacteriën hebben. Bij de afsluitende borrel werd uitgebreid nagepraat over het prachtige programma en de zeer informatieve dag.

Tekst: Casper de Groot
Foto’s: Erna van Sambeek